O'zbekistonda homiladorlik bo'yicha ro'yxatga turish: poliklinikada nima bo'ladi

Test ijobiy chiqqach, odatda amaliy savol tug'iladi: endi qayerga boraman? O'zbekistonda homiladorlikni rejali kuzatish tuman poliklinikasidagi ayollar maslahatxonasida olib boriladi. Erta ro'yxatga turish sizga tarixingizni biladigan shifokor yoki doyani, bepul skrining UTT va tahlillarni, shuningdek, keyinchalik dekret ta'tili va tug'ruqxona uchun kerak bo'ladigan hujjatlarni beradi. Nimalarni kutish kerakligini bosqichma-bosqich aytib beramiz.

Qachon va qayerda ro'yxatga turish kerak

• 10 haftagacha ro'yxatga turishga harakat qiling. Uy testi ijobiy chiqqach darhol borish mumkin; UTTni kutish shart emas.
• Yashash manzilingizga xizmat qiluvchi poliklinikaning ayollar maslahatxonasiga boring va pasportingizni oling. Agar ro'yxatdan o'tgan manzilingizdan uzoqda yashasangiz, yaqin poliklinikadan homiladorlik davriga biriktirish haqida so'rang.
• Normal homiladorlikda taxminan 4–7 rejali tashrif ko'zda tutilgan: odatda 28 haftagacha har to'rt haftada, 28 haftadan har ikki haftada va 36 haftadan har hafta. Qon bosimi yuqori bo'lsa, diabet yoki egizaklar bo'lsa, tashriflar ko'proq bo'ladi.
• Xususiy klinika — bu tanlov, majburiyat emas. Davlat poliklinikasi dasturi asos bo'lib qoladi: bepul skrininglar, mehnatga layoqatsizlik varaqasi va obmen kartasini aynan u beradi. Ko'p ayollar qo'shimcha ravishda xususiy shifokorda kuzatiladi va natijalarni o'z maslahatxonasiga topshiradi.

Birinchi qabul

Birinchi qabul eng uzuni. Shifokor yoki doya anamnezni batafsil yig'adi (oldingi homiladorliklar, surunkali kasalliklar, dorilar, allergiyalar, oiladagi kasalliklar), qon bosimi, vazn va tana massasi indeksini (TMI) o'lchaydi, ko'krakni tekshiradi, ginekologik ko'rik o'tkazadi va oxirgi hayz bo'yicha muddatni hisoblaydi. Keyinroq 11–13 haftadagi UTT taxminiy tug'ruq sanasini aniqlashtiradi.

Milliy "Normal homiladorlik" protokoli bo'yicha sizni tahlillarga yuboradilar:

• qon guruhi va rezus-omil;
• OIV, B va C gepatitlar, zaxm (sifilis);
• umumiy qon tahlili, bioximiya, koagulogramma;
• och qoringa glyukoza yoki HbA1c;
• qalqonsimon bez gormoni (TTG) va qizilchaga antitanalar;
• umumiy siydik tahlili va siydik ekmasi;
• qindan surtma va bachadon bo'yni sitologiyasi.

Sizni terapevt, stomatolog va okulistga ham yuboradilar. Boshidanoq ikki qo'shimcha tavsiya etiladi: 12 haftagacha kuniga 1 mg foliy kislotasi va butun homiladorlik hamda emizish davrida kuniga 200 mkg kaliy yodid, chunki O'zbekiston yod tanqisligi hududi.

Homiladorlik davomidagi skrining va tahlillar

Milliy skrining dasturi poliklinikada uchta bepul skrining UTTni nazarda tutadi:

• 11 haftadan 13 hafta 6 kungacha — birinchi skrining: bo'yin burmasi o'lchanadigan UTT va qon tahlillari (PAPP-A, erkin beta-XGCh). U muddatni ham aniqlashtiradi va egizaklarni ko'rsatadi. Muddat qat'iy, shuning uchun oldindan yozilib qo'ying.
• 16–20 hafta — homila anatomiyasining batafsil UTT tekshiruvi. Xavf guruhidagi ayollar shu muddatda ikkinchi bosqich tekshiruvi uchun viloyat "Ona va bola skrining" markaziga yuboriladi.
• 28–32 hafta — uchinchi UTT: chaqaloqning o'sishi, yo'ldosh va homila suvlari, xavf yuqori bo'lsa — dopplerometriya.

UTTlar orasida sizni gestatsion diabetni aniqlash uchun 24–28 haftada glyukoza tolerantlik testi, rezus manfiy bo'lsa 18–20 va 28 haftada rezus-antitanalar tahlili, kuzda esa mavsumiy gripp emlashi kutadi. 33 haftadan taxminan har ikki haftada KTG (kardiotokografiya) — chaqaloq yurak urishining yozuvi olinadi. 35–37 haftada B guruh streptokokkga surtma olinadi, OIV, gepatitlar va zaxm tahlillari esa tug'ruqxonada yangi natijalar bo'lishi uchun 36 haftagacha takrorlanadi.

Dekret ta'tili va obmen kartasi

30 haftada poliklinika homiladorlik va tug'ruq bo'yicha mehnatga layoqatsizlik varaqasini beradi: 126 kalendar kun (tug'ruqdan oldin 70 va keyin 56 kun) yoki egizaklar va asoratli tug'ruqda 140 kun. Uni ish beruvchingizga topshiring; talaba bo'lsangiz yoki o'zingizga ishlasangiz, aynan sizga qanday hujjatlar kerakligini shifokordan so'rang.

Taxminan shu paytda obmen kartasini olasiz — barcha natijalar bilan butun homiladorlikning qisqacha bayoni. 30 haftadan boshlab uni pasport bilan birga o'zingiz bilan olib yuring va tug'ruqxonaga olib boring. Usiz tug'ruqxona tahlillarni takrorlashga yoki sizni observatsiya bo'limiga yotqizishga majbur bo'lishi mumkin.

Odatda sizni tuman tug'ruqxonasiga yuboradilar, lekin boshqalari haqida ham so'rash mumkin. Foydali savollar: tug'ruqda turmush o'rtog'ingiz yoki qarindoshingiz hozir bo'la oladimi, qanday og'riqsizlantirish bor, "teri teriga" kontakt va chaqaloq bilan birga bo'lish amaliyoti bormi, tashrif qoidalari qanday. Xususiy tug'ruqxonalar mavjud va pullik; yordam sifati narxga emas, jamoaga bog'liq.

Sizning huquqlaringiz va nimalarni so'rash kerak

Siz har bir tekshiruvning mazmunini tushunish va unga rozilik berish yoki rad etish, ko'rik vaqtida shaxsiy hayot daxlsizligi, hurmatli munosabat va agar muloqot yurishmasa, shifokorni almashtirish huquqiga egasiz. Har bir qabulga savollar ro'yxatini yozib olib boring. Boshlanishiga:

• Menga qanday skrininglar kerak va aynan qachon?
• Qaysi natijalar tayyor va ular men uchun nimani anglatadi?
• Qanday belgilarda sizga qo'ng'iroq qilish, qaysilarida esa to'g'ri tug'ruqxonaga borish kerak?
• Men allaqachon qabul qilayotgan dorilardan qaysilarini davom ettirish mumkin?

Raqamlarni qo'l ostida saqlang. Shoshilinch holatda — kuchli qon ketishi, keskin og'riq, 37 haftadan oldin suv ketishi, ko'z oldi xiralashgan kuchli bosh og'rig'i yoki chaqaloq harakatlarining sezilarli kamayishi — 103 (tez yordam) raqamiga qo'ng'iroq qiling yoki to'g'ri tug'ruqxonaga boring. Navbatdagi qabulni kutmang.

Bu maqola umumiy ma'lumot bo'lib, tibbiy maslahat emas. O'z holatingizni shifokoringiz bilan muhokama qiling.