Tug'ruqdan keyingi ajralmalar: qancha davom etadi va nima me'yor

Chaqaloq tug'ilgach, ona organizmi ortga qaytish yo'lini boshlaydi: bachadon qisqaradi va tozalanadi, yo'ldosh birikkan joy esa bitadi. Bularning barchasi shifokorlar loxiyalar deb ataydigan ajralmalar bilan kechadi. Ular hammada bo'ladi — tabiiy tug'ruqdan keyin ham, kesar kesishdan keyin ham. Ular odatda qanday ko'rinishi va o'zgarishini bilish muhim: shunda dastlabki haftalarni xotirjam o'tkazasiz va xavfli belgini o'z vaqtida payqaysiz.

Loxiyalar nima va ular qancha davom etadi

Loxiyalar — qon, shilliq va bachadon ichki qavatining qoldiqlari. Ular odatda to'rt haftadan olti haftagacha, ba'zi ayollarda biroz uzoqroq davom etadi. Miqdori asta-sekin kamayadi, rangi esa och qizildan ochroq rangga o'zgaradi.

Taxminiy manzara quyidagicha:

• Dastlabki 3–4 kun. Ajralmalar och qizil yoki to'q qizil, ko'p — hayzning eng kuchli kunlaridagidek yoki undan ham ko'proq. Ayniqsa ertalab o'rningizdan turganingizda yoki uzoq yotgandan keyin mayda laxtalar tushishi mumkin.
• Taxminan 4-kundan 10–14-kungacha. Ajralmalar pushti yoki jigarrang tusga kiradi, suyuqroq va kamroq bo'ladi.
• Ikkinchi haftadan 4–6-haftagacha. Sarg'ish-oq yoki krem rangli ajralmalar, ular oz bo'ladi va asta-sekin to'xtaydi.

Bu qat'iy jadval emas, balki mo'ljal. Jismoniy zo'riqishdan keyin yoki kun oxirida ajralmalar qisqa vaqtga yana yorqinroq va ko'proq bo'lishi normal holat. Bu siz, ehtimol, haddan ortiq harakat qilayotganingiz va ko'proq dam olishingiz kerakligidan darak.

Emizganda ajralmalar nega ko'payadi

Ko'p onalar ko'krak bilan emizish paytida ajralmalar ko'payishini va qorinning pastki qismida to'lg'oqqa o'xshash og'riqlar paydo bo'lishini payqashadi. Bu me'yor: bola emganda oksitotsin gormoni ishlab chiqariladi va u bachadonni qisqartiradi. Shu tufayli bachadon avvalgi hajmiga tezroq qaytadi va kamroq qon ketadi. Ikkinchi va undan keyingi tug'ruqlardan so'ng bunday og'riqlar odatda kuchliroq seziladi. Zarur bo'lsa, og'riq qoldiruvchi dorilarni faqat shifokor tayinlagan holda qabul qiling, ularning aksariyati emizish bilan mos keladi.

Dastlabki haftalardagi gigiyena

• Ajralmalar to'xtaguncha tampon yoki hayz kosachasi emas, prokladka ishlating. Tamponlar infeksiya xavfini oshiradi. Dastlabki kunlarda maxsus tug'ruqdan keyingi prokladkalar qulay, keyin oddiylari ham bo'laveradi.
• Prokladkani to'lmagan bo'lsa ham har 3–4 soatda almashtiring, oldin va keyin qo'llaringizni yuving.
• Har gal hojatxonadan keyin iliq suv bilan oldindan orqaga qarab yuvining. Maxsus vositalar kerak emas, qin ichini yuvish (spritsevaniye) mumkin emas.
• Har kuni dush qabul qilish mumkin. Oraliqda choklar bo'lsa, ularni ishqalamasdan toza sochiq bilan bosib quriting.
• Har bir necha soatda siydik pufagini to'liq bo'shating: to'lgan pufak bachadonning qisqarishiga xalaqit beradi.

Chilla: dam olish — ha, gigiyenadan voz kechish — yo'q

O'zbekistonda tug'ruqdan keyingi qirq kun — chilla — an'anaga ko'ra onani ehtiyot qiladigan, u esa tiklanib, chaqalog'i bilan shug'ullanadigan davr. Bu dono an'ana: dam olish va yaqinlarning yordami tananing bitishiga haqiqatan ham yordam beradi. Ammo kattalarning ba'zi maslahatlarini muloyimlik bilan tuzatib qo'yish kerak. Dush va yuvinishdan voz kechish, issiqda qalin o'ranib yurish yoki qorinni qattiq bog'lash shart emas, loxiyalar paytida o'tlar yoki margansovka bilan o'tirib qilinadigan vannalar esa tavsiya etilmaydi. Tozalik, yengil ovqat, yetarlicha suyuqlik va uyqu — haqiqatan yordam beradigan narsalar shular.

Jinsiy yaqinlikni odatda ajralmalar to'xtaguncha va o'zingizni tayyor his qilguningizcha kechiktirish maslahat beriladi. Shifokor bilan kontratsepsiyani muhokama qiling: hayz qaytmasdan oldin ham yangi homiladorlik bo'lishi mumkin.

Qachon shifokorga murojaat qilish kerak

Quyidagi hollarda akusher-ginekologingizga qo'ng'iroq qiling yoki yaqin orada poliklinikaga boring:

• ajralmalardan yoqimsiz, sasiq hid kela boshlasa;
• ikki haftadan keyin ham ajralmalar och qizil va ko'p bo'lsa yoki deyarli to'xtagach, yana ko'payib ketsa;
• qorinning pastki qismidagi og'riq kuchayib borsa yoki qoringa bosganda og'risa;
• siyganda og'riq bo'lsa yoki tez-tez siygingiz kelsa;
• oraliqdagi yoki kesar kesishdan keyingi choklar qizarsa, shishsa, ulardan biror narsa ajralsa.

Quyidagi hollarda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling yoki zudlik bilan tug'ruqxonaga boring:

• prokladka bir soat yoki undan tezroq to'liq ho'l bo'lib qolsa;
• yirik laxtalar — tovuq tuxumidek yoki undan katta laxtalar tushsa;
• qon ketishi to'satdan keskin kuchaysa;
• holsizlik, bosh aylanishi, hushdan ketish, yurak tez urishi, sovuq ter paydo bo'lsa;
• harorat 38 °C va undan yuqori ko'tarilsa, et uvishsa;
• bir oyoq shishib og'risa, hansirash yoki ko'krakda og'riq paydo bo'lsa.

Hatto tunda ham qo'ng'iroq qilishdan tortinmang: tug'ruqdan keyingi qon ketishi va infeksiya tez yordamni talab qiladi, shifokorlar esa sizni ortiqcha bir marta ko'rikdan o'tkazishni har doim afzal biladi.

Asosiysi

Tug'ruqdan keyingi ajralmalar tiklanishning tabiiy qismi. Ular 4–6 haftagacha davom etadi, asta-sekin ochroq va kamroq bo'lib boradi, emizganda esa qisqa vaqtga ko'payishi mumkin. Prokladka ishlating, dush qabul qiling, ko'proq dam oling va yaqinlaringiz yordamini qabul qiling. Asosiy xavf belgilarini esda tuting: juda ko'p qon ketishi, yirik laxtalar, yoqimsiz hid va isitma — darhol yordam so'rash uchun sabab.