6 oylik
Olti oy: birinchi qoshiq ovqat
O'tiradi, qo'l uzatadi va dunyoni birinchi marta tatib ko'radi.
Birinchi yilning yarmi ortda qoldi. Ko'p go'daklar endi ozgina suyanch bilan o'tiradi, ikki tomonga ag'dariladi va ko'krak suti yoki aralashmaga qo'shimcha ravishda birinchi qoshiq ovqatga tayyor.
O'sish
Vazn
6,9–9,4 kg
Bo'y
65–71 sm
Odatiy oraliq; pediatr farzandingizning o'sishini o'sish jadvali bo'yicha kuzatib boradi. Birinchi yarim yilga nisbatan o'sish sekinlashadi: endi oyiga 400–500 g atrofida vazn ortishi me'yor hisoblanadi.
Chaqaloq nimalarni o'rganmoqda
- Ko'p go'daklar qo'llariga tayanib, ozgina suyanch bilan o'tiradi va chalqanchadan qorniga, qornidan chalqanchaga ag'dariladi.
- Qo'llar ish bilan band: bola o'yinchoqqa qo'l uzatadi, uni bir qo'lidan ikkinchisiga o'tkazadi va hamma narsani og'ziga soladi.
- G'o'ldirashda "ba", "ma", "da" kabi undosh tovushlar paydo bo'ladi. Go'dak tanish ovozlarga o'giriladi va siz gapirganda lablaringizni kuzatadi.
- Bola yaqinlarini aniq taniydi, ular bilan jilmayadi va kuladi, begonalarni ko'rganda esa jim bo'lib qolishi yoki qovog'ini uyishi mumkin.
- Birinchi tishlar, odatda pastki ikkita old tish, hozir yoki yaqin oylarda chiqishi mumkin; ko'p so'lak oqishi va hamma narsani g'ajish tish chiqishining odatiy belgilari.
Ovqatlantirish
- Olti oyga yaqin ko'pchilik go'daklar qo'shimcha ovqatga tayyor bo'ladi: suyanch bilan o'tiradi, boshini tik tutadi va siz yegan narsaga qiziqadi. Talab bo'yicha ko'krak bilan emizish (yoki aralashma) asosiy ovqat bo'lib qoladi.
- Temirga boy mahsulotlardan boshlang: bir xil yumshoq go'sht pyuresi va temir bilan boyitilgan bo'tqa, keyin sabzavot va mevalar. Kuniga bir marta bir-ikki choy qoshiqdan boshlang; sur'atni bola o'zi belgilaydi.
- Reaksiyani payqash uchun har ikki-uch kunda bitta yangi mahsulot kiriting. Bir yoshgacha asal berilmaydi; tuz va shakar qo'shilmaydi, choy va sharbat berilmaydi.
- Ovqat vaqtida kichik piyoladan bir necha qultum qaynatib sovutilgan suv taklif qiling. Agar emizsangiz, har kuni 200 mkg kaliy yodid qabul qilishni davom ettiring.
Uyqu
Olti oylik go'daklarning ko'pi kuniga jami 12–16 soat uxlaydi, shundan ikki-uch marta kunduzgi uyqu. Uyqu oldidan qisqa va bir xil tartib yordam beradi: cho'milish, emizish, alla, beshik. Bolani o'zining beshigida, qattiq va tekis yuzada chalqancha yotqizishni davom ettiring; yostiq, yumshoq ko'rpa va o'yinchoqlar bo'lmasin.
Ko'riklar va emlashlar
- Olti oylikda poliklinikada tekshiruv: vazn, bo'y, bosh aylanasi, rivojlanishni baholash va qo'shimcha ovqatni boshlash haqida suhbat.
- Emlash: O'zbekistonda epidemiologik vaziyat bo'yicha 6 oylikda qizamiqqa qarshi qo'shimcha doza qilinadi. Patronaj hamshirasi yoki pediatrdan bolangiz qanday dozalarni olganini aniqlab oling.
- Emlashdan keyin bir-ikki kun davomida yengil isitma va injiqlik odatiy hol; ko'proq emizing va shifokor belgilagan dozada paratsetamol bering. Isitma 39 °C ga yetsa, ikki kundan ko'p davom etsa yoki bola juda kasal ko'rinsa, shifokorga qo'ng'iroq qiling.
- Birinchi tishlarga chiqqan kunidanoq g'amxo'rlik qiling: ularni yumshoq mato yoki yumshoq bolalar cho'tkasi bilan arting va bolani hech qachon shisha bilan uxlashga yotqizmang.
O'yinlar va kundalik maslahatlar
- "Ku-ku" o'yini, oyna va bolaning tovushlarini takrorlash cheksiz quvonch va suhbatda navbat kutishning birinchi darsi.
- Har kuni bolani polda toza ko'rpachaga yotqizing va bir necha o'yinchoqni qo'li yetay-yetmay joyga qo'ying: bu emaklash uchun mushaklarni mustahkamlaydi.
- Har kuni o'zbek, rus yoki ikkala tilda rasmli kitob o'qib bering; ikki tilli oila muammo emas, afzallik. Ikki yoshgacha ekran yo'q (JSST).
- Uyni xavfsiz qilishni hozirdan boshlang: rozetkalarga qopqoq, issiq choy va choynak stol chetidan uzoqda, mayda buyumlar poldan olib qo'yilgan bo'lsin.
Shifokorga yoki 103 ga qo'ng'iroq qiling, agar
- 39 °C va undan yuqori isitma, uch kundan ko'p davom etgan har qanday isitma yoki stakan bosilganda oqarmaydigan toshma bilan kelgan isitma.
- Tez yoki qiyin nafas olish, nafas olganda ingrash, lablar atrofida ko'kimtir rang.
- Suvsizlanish belgilari bilan kechgan diareya yoki qusish: ho'l tagliklar kamaygan, og'iz qurigan, ko'zlar ichiga botgan, yosh chiqmaydi, g'ayrioddiy uyquchanlik.
- Rivojlanish: bola boshini tik tutmaydi, o'yinchoqlarga qo'l uzatmaydi, juda taranglashgan yoki juda bo'shashgan, baland tovushlarga javob bermaydi. Bu haqda tekshiruvda pediatrga ayting.
- Har qanday ovqatdan bosh tortish, bolani uyg'otish juda qiyin bo'lsa yoki tirishish bo'lsa: navbatdagi qabulni kutmang, 103 ga qo'ng'iroq qiling yoki poliklinika/shifoxonaga boring.
Ichki hissingizga ishoning. Chaqaloq sizga kasal tuyulsa, 103 ga qo'ng'iroq qiling yoki poliklinikaga boring.
Telegramda oylik yangiliklar
Botga chaqalog'ingizning tug'ilgan sanasini ayting — u har oy rivojlanish haqida xabar yuboradi va navbatdagi emlashlarni eslatadi.
- ✓Har yangi haftada qisqa dayjest
- ✓Tug'ruqqacha qolgan kunlar hisobi
- ✓Yaqinlashayotgan tekshiruvlar haqida eslatma
- ✓Tepishlar hisoblagichi va to'lg'oq taymeri